Hoeveel onderzoek heb je nodig voor je een innovatie bouwt?
Je hebt genoeg onderzoek nodig om de grootste risico's van je innovatie te verkleinen, en niet meer. De weg daarnaartoe is je ontwerponderzoek ontwerpen: vooraf beslissen wat je moet weten, waarom, en hoe elk antwoord vorm geeft aan wat je bouwt. Goed gedaan halveert dat ongeveer de onderzoekstijd. De meest gemaakte fout is niet te weinig onderzoek, maar onderzoek dat gestuurd wordt door templates in plaats van door de case.
Innovatieteams schommelen vaak tussen twee uitersten: bouwen zonder met één gebruiker te praten, of verdrinken in interviews die nooit tot een beslissing leiden. Allebei duur.
Waarom doet ontwerponderzoek ertoe?
Ontwerponderzoek verkleint risico. Elk gesprek met een gebruiker, elke observatie, elke test verlaagt de kans dat je een product, dienst of functie bouwt waar niemand op zit te wachten. Hoe vroeger je begint, hoe goedkoper bijsturen is. Een schets aanpassen kost een namiddag; een gelanceerde app aanpassen kost een project.
Wat gebeurt er als je het overslaat?
De app van de NMBS is een goed voorbeeld, en eerder een veelgemaakte fout dan kritiek op één bedrijf. Een ticket kopen is makkelijk, ik doe het terwijl ik naar het station fiets. Maar als ik mijn fiets wil meenemen, heb ik twee tickets nodig, en die kan ik niet samen in één mandje steken en in één keer betalen. Op een trein met een zwakke verbinding en een treinbegeleider in aantocht maakt dat detail het verschil. Heel veel mensen nemen elke dag de trein, ook mensen die bij de NMBS werken. De context was niet moeilijk te onderzoeken. Het werd gewoon niet gedaan, en dat na de lancering rechtzetten kost veel meer dan het vooraf goed doen.
Hoe ontwerp je je ontwerponderzoek?
- Vertrek van de ontwerpvraag. Wat moet je weten om ze te beantwoorden? Al de rest is ruis.
- Lijst je meest riskante aannames op. Welke zouden de case doden als ze fout blijken? Onderzoek die eerst.
- Vraag bij elk stukje informatie hoe je het zal gebruiken. Als iemands hobby's niets veranderen aan de interesse in je oplossing of aan hoe die je klantreis beleeft, vraag er dan niet naar.
- Kies methodes per fase. Observaties, interviews en focusgroepen bij het kaderen; cocreatie bij het ideeën genereren; prototypetests bij het ontwerpen; gebruiksdata na de lancering.
- Plan iteraties in. Onderzoeken, testen, bouwen, bijsturen, opnieuw beginnen. Onzekerheid is geen falen van het onderzoek; het is de aard van innovatie.
Zijn templates voor ontwerponderzoek nuttig?
Ja, als geheugensteun. Toolkits zoals Development, Impact & You van Nesta (2014) tonen welk onderzoek je mogelijk nodig hebt. Het risico is dat je ze gebruikt zonder na te denken over je context, je gebruikers, je sector en je cultuur. Een persona-template ingevuld uit gewoonte geeft je antwoorden op vragen die niemand stelde. Gebruik templates om de weg te effenen, en ontwerp dan het onderzoek voor jouw case.
Vragen die mensen stellen
Hoeveel gebruikersinterviews zijn genoeg?
Er is geen magisch getal. Stop wanneer nieuwe interviews je begrip van het probleem of je ontwerp niet meer veranderen. In de praktijk gebeurt dat voor één duidelijke gebruikersgroep vaak sneller dan teams verwachten.
Wat is ontwerponderzoek?
Ontwerponderzoek is het onderzoek dat je doet om te bepalen wat je ontwerpt: noden, contexten en gedrag begrijpen, en ideeën testen met de mensen die ze zullen gebruiken. Het verschilt van marktonderzoek omdat het een oplossing wil vormgeven, niet alleen een markt wil inschatten.
Wanneer start je met gebruikersonderzoek?
Nu. Hoe vroeger je samenwerkt met de mensen voor wie je ontwerpt, hoe kleiner het risico dat je iets ongewensts bouwt, en hoe goedkoper elke correctie wordt.
Wil je leren hoe je het onderzoek voor je eigen innovatiecase ontwerpt? Solo is individuele coaching op je vastgelopen case, van onderzoeksplan tot een pitch waar je sponsor achter kan staan. Benieuwd hoe matuur je organisatie is? Doe de EPIC-scan.
Jan Van Caneghem is designer en docent aan de Arteveldehogeschool, en auteur van The book that helps you become the EPIC designer of our tomorrows (2022). Met WAAI Design helpt hij innovatiemanagers en hun sponsors in België en Nederland om innovatiecases beslist te krijgen. Deze field note bouwt voort op hoofdstukken 8 en 9 van dat boek.
Bronnen: Van Caneghem, J. (2022). The book that helps you become the EPIC designer of our tomorrows. ASP Editions. Nesta (2014). Development, Impact & You.
ZIT JOUW CASE OOK ZO VAST?
Ontdek met de gratis EPIC-scan waar je organisatie vastloopt: twaalf vragen, vier minuten, een persoonlijk rapport. Of sla de scan over en praat met Jan over je case.